een vergrootglas als icoon voor de zoekknop

nieuws

foto: redactie

7 januari 2021 | duurzaam - eten

Herenboeren: samen boeren

Door Elsebeth Hoeven

Kan de productie van je voedsel anders, vroegen de initiatiefnemers zich af. Ja, door zelf het heft in handen te nemen en zelf landbouw te gaan bedrijven. Hoe? Door samen met andere burgers landbouwgrond te pachten in de buurt van je eigen huis. Het resultaat? Duurzaam voedsel, geproduceerd door boer en tuinder in een gemengd bedrijf bij jou om de hoek. Dat is in het kort wat Herenboeren doet. Ook in Arnhem-Noord zijn de initiatiefnemers bezig een coöperatieve boerderij op te zetten. Een aantal wijkbewoners uit Sint Marten Sonsbeek doen mee. Een gesprek met twee van hen: Margreet van Kuijk en Marten de Jong.

Gezamenlijk voedsel produceren

Margreet heeft als landschapsontwerper jarenlang lesgegeven op van Hall Larenstein en is sinds een paar jaar gepensioneerd. Ze steekt enthousiast van wal over het concept van de Herenboeren: “Het is een andere manier van voedsel produceren. Het is dicht bij huis en je zorgt met elkaar voor je voedsel. Dat gezamenlijke maakt dat het meer is dan een boerderij. Je ontmoet elkaar. Je mag meewerken als je wilt maar dat hoeft niet. Je kunt er ook gewoon komen en er bij wijze van spreken een uur mediteren. Ook krijgen andere initiatieven zoals educatie en workshops de ruimte.”

Marten de Jong: ““Je kunt geven naar vermogen en nemen naar behoefte.”

Marten is anderhalf jaar geleden vanuit Amsterdam naar Arnhem verhuisd en in de buurt komen wonen. Hij forenst – in normale omstandigheden – dagelijks heen en weer voor zijn werk in The American Book Center. Het gezamenlijke aspect is voor Marten ook een reden om in te stappen. “Je kunt geven naar vermogen en nemen naar behoefte. En met deze nieuwe manier van landbouw ben je als consument nauw betrokken bij het voedselproces. Je ziet waar je eten vandaan komt. Ook de eerlijke betaling spreekt me aan. “

Iedereen beslist mee

Het voedsel wordt zo biologisch mogelijk geproduceerd. (Een keurmerk is niet nodig omdat het herenboerenbedrijf alleen voor de leden zelf voedsel produceert) De bedrijfsleider oftewel de herenboer is in dienst van de leden en de coöperatie beslist gezamenlijk wat er geproduceerd wordt en hoe. Zo gebruikt de herenboer natuurlijke vijanden om plagen en ziektes buiten de deur te houden. En zorgt het wisselen van gewassen ervoor dat je de grond niet uitput. Deze ‘natuurinclusieve’ manier van landbouwbedrijven is een verrijking van de grond en de omgeving is hun overtuiging. “Beter voor de biodiversiteit”, verwacht Marten. “En je gaat je eigen omgeving met andere ogen zien en ervaren”, denkt Margreet.

Brede schaal toepasbaar

Wat Marten nog meer goed vindt aan het concept van de Herenboeren is dat je het model van de herenboeren op grote schaal kan toepassen. ”Je kunt het op brede schaal kopiëren. Er is voldoende landbouwgrond om op deze manier de bevolking van Nederland te voeden.” Herenboeren bestaat uit een coöperatie van tweehonderd leden. Die leggen eenmalig een bedrag in van €2000,-. Voor eenpersoonshuishoudens is dat € 1000,-. De gezamenlijke inleg is het startkapitaal voor het boerenbedrijf. Als de boerderij in bedrijf is, betalen de leden ongeveer een tientje per week voor een voedselpakket. Afhankelijk van de grootte van je huishouden en of je wel of geen vlees wilt. Marten: “Waarschijnlijk is het niet duurder of goedkoper dan je normaalgesproken aan voedsel kwijt bent. Maar wel met het voordeel dat je het niet van ver hoeft te halen en dat je dus veel minder verpakking en transport nodig hebt. Dat maakt het een duurzamer alternatief.” Uit de oogst en slacht op de boerderij haal je zestig tot zeventig procent van het voedsel dat je nodig hebt, is de verwachting.

Drie mogelijke locaties

Inmiddels zijn er in Nederland al acht Herenboeren in bedrijf sinds de oprichting van de eerste boerderij in Boxtel in 2014. In Arnhem is de zoektocht naar grond in volle gang. Momenteel zijn er in Arnhem-Noord drie mogelijke locaties waarover onderhandeld wordt. Alle drie op fietsafstand van Arnhem – Noord. De verwachting is dat in 2021 de Herenboerderij in Arnhem kan starten. Inmiddels hebben vierhonderd mensen uit Arnhem- Noord aan de initiatiefnemers hun interesse kenbaar gemaakt. Als het enthousiasme voor deze manier van voedsel produceren blijft en groeit, kunnen er in Arnhem meerdere boerderijen komen.

Wil je meer weten over de Herenboeren?

Op Herenboeren – Samen duurzaam voedsel produceren vind je meer informatie. Ook is er 27 januari een voorlichtingsavond voor geïnteresseerden uit Sint Marten Sonsbeek en Lombok. De bijeenkomst is online. Je kunt je hiervoor aanmelden via herenboerenarnhemnoord@outlook.com .